Η παιδεία πάει κατά διαλόγου όταν δε ρωτάνε τους μάχιμους εκπαιδευτικούς

Ο «Εθνικός Διάλογος για την Παιδεία», που έχει ξεκινήσει εδώ και μερικούς μήνες, μένει να αποδείξει ότι αξίζει τον τίτλο του. Ότι είναι «Εθνικός», ότι είναι «Διάλογος» και ότι είναι για την «Παιδεία». Καμία από τις τρεις αυτές έννοιες δεν είναι δεδομένη.

Το υπουργείο μοιάζει να χρησιμοποιεί  το διάλογο για να αποφύγει τον πόλεμο. Τον πόλεμο που θα προκαλούσε η μονομερής εφαρμογή των όσων έχει ήδη προαποφασίσει να αλλάξει ή να μην αλλάξει. Με τόσες μεταρρυθμίσεις να διαδέχονται η μία την άλλη, η εκπαίδευση μοιάζει με αρχαιολογικό χώρο όπου κάθε κυβέρνηση έχει χτίσει τα δικά της ερείπια πάνω στα ερείπια της προηγούμενης.

Αν θέλουμε να αλλάξουμε το σχολείο, ας ξεκινήσουμε από τους ανθρώπους του. Όχι να τους αλλάξουμε αλλά να τους κρατήσουμε. Γιατί έτσι όπως πάμε η Μεγάλη Παραίτηση είναι ante portas και καταφθάνει σαν τον Αννίβα. Έτσι όπως βαδίζουμε, η μεγαλύτερη εκπαιδευτική μεταρρύθμιση της επόμενης δεκαετίας δεν θα είναι η αξιολόγηση, η Τράπεζα Θεμάτων ή το πολλαπλό βιβλίο. Θα είναι το να βρεθούν εκπαιδευτικοί πρόθυμοι να μπουν στην τάξη.

Παρόλα αυτά, εγώ λέω να συμμετάσχω στο διάλογο. Βέβαια, ως μάχιμος εκπαιδευτικός είμαι ακάλεστος, όπως σχεδόν όλοι όσοι εργάζονται πραγματικά μέσα στις τάξεις. Στην εκπαίδευση συμβαίνει το εξής παράδοξο: για το σχολείο μιλούν όλοι εκτός από αυτούς που βρίσκονται καθημερινά μέσα σε αυτό.

 ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΕΔΩ

 

Το Ονειροσχολείο: Εκεί που η τάξη έρχεται από μέσα, μαζί με τη χαρά

 

Όταν βγήκαν τα αποτελέσματα των τοποθετήσεων και είδα ότι με είχαν βάλει στο Ονειροσχολείο αρχικά απόρησα με το όνομα. Μετά όμως σκέφτηκα πως θα πρόκειται για άλλο ένα σχολείο με φασαρία, εξετάσεις, προβλήματα που όλα στροβιλίζονται γύρω από τους βαθμούς. Αυτά είχα δει, αυτά ήξερα μέχρι τότε από όλα τα σχολεία που είχα περάσει. Η μάθηση να μετριέται με αριθμούς, ο ανταγωνισμός και ο φόβος να είναι τα μοναδικά κίνητρά της. Μαθητές και εκπαιδευτικοί φοβισμένοι και κουρασμένοι. Και καμία μα καμία αγάπη για τη γνώση. Και φυσικά καμία χαρά.  

Όταν πέρασα την εξώπορτα και μπήκα στο σχολείο υπήρχε μία περίεργη ησυχία. Η διευθύντρια ήρθε κατά πάνω μου με πολύ χαρά να με καλωσορίσει, αγκαλιάζοντάς με σφιχτά, πράγμα το οποίο με παραξένεψε κάπως. Όχι θετικά ομολογώ. Αφού είπαμε τα τυπικά τη ρώτησα πού είναι τα παιδιά μιας και υπήρχε τόση ησυχία. Αυτή χαμογέλασε και μου είπε ότι είναι στο μάθημα. Κάπως απότομα τη ρώτησα: πώς καταφέρνετε σαν σχολείο να επιβάλλετε την τάξη τόσο πολύ που να μην ακούγεται κιχ; Μου απάντησε πάλι με αυτό το εκνευριστικό χαμόγελο: δεν επιβάλλουμε την τάξη τη γεννάμε, όπως γεννιέται κάθε μορφή ζωής: από μέσα προς τα έξω. Δεν είπα τίποτα αλλά είδε ένα «δηλαδή» στα μάτια μου και συνέχισε να μου εξηγεί. Κοιτάξτε, μου είπε, αυτή η ησυχία που λέτε είναι η ησυχία της αποδοχής: κανείς εδώ δεν θέλει να φάει τον άλλον για να φανεί καλύτερος και κανείς δεν νιώθει παρείσακτος. Επίσης, συνέχισε, υπάρχει αυτή η ησυχία που βλέπετε γιατί κανείς εδώ δεν μαθαίνει με το ζόρι.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΕΔΩ 

 

Ένας εκπαιδευτικός στο ντιβάνι του ψυχαναλυτή

Γιατρέ μου είμαι ένας εκπαιδευτικός που αγαπάει πολύ τη δουλειά του αλλά τώρα τελευταία τον βασανίζουν σκέψεις πολλές. Αυτό που φοβάμαι κυρίως είναι μη γίνω αυτό που νομίζουν οι άλλοι ό,τι είμαι. Ξέρω, ξέρω τι θα μου πείτε, σας έχω μάθει πια: Να τα πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΕΔΩ 

 

Οι εκπαιδευτικοί αλλάζουν τον κόσμο, όχι μονομιάς, αλλά παιδί με παιδί

Δεν θυμάμαι πότε σταμάτησα να μετράω τα χρόνια που περνάνε. Ίσως τη δεύτερη μέρα που μπήκα σε τάξη. Ένιωσα ότι είχα μηδενίσει την πρώτη μου μέρα και ότι ξεκινούσα από την αρχή. Από τότε μέρα δεν έχει περάσει από πάνω μου. Έπαψα λοιπόν να χρησιμοποιώ ως μονάδα μέτρησης της ηλικίας μου τα χρόνια αφού ζω στις στιγμές και οι στιγμές, ως γνωστόν, δεν έχουν διάρκεια.

 Έτσι και αλλιώς δε ζω μόνο στο τώρα. Είμαι και στο παρελθόν και στο μέλλον. Γιατί η δουλειά μου είναι κάνω την παράδοση. Στο παρελθόν λοιπόν γυρίζω για να εκτελέσω την παραλαβή της Γνώσης από αποστολείς σαν τον Νεύτωνα, το Θαλή, τον Όμηρο ώστε μετά να κάνω την παράδοσή της στους μαθητές στο τώρα. Και αν η παραλαβή της Γνώσης γίνει αποδεκτή από τους μαθητές τότε πετάγομαι στο μέλλον και τους βλέπω να είναι όμορφοι άνθρωποι. Και η μεγάλη μου χαρά είναι αυτό να οφείλεται λίγο και σε μένα.

Αλλά έχω και μία μικρή ματαιοδοξία: Να μην ήμουνα απλά ο ταχυδρόμος αλλά κάποιος που έπαιξε ένα ρόλο για το αν τα απεσταλμένα των σοφών θα τύχουν καλωσόρισμα από τους μαθητές. Επειδή τα δώρα των σοφών, τις περισσότερες φορές, φαίνονται λίγο παλιακά και απόμακρα στους μαθητές, έχω την αποστολή να τους τα παρουσιάσω φρέσκα σα σημερινά. Επιπλέον, σε αυτόν τον υπέροχο χώρο ανομοιοτήτων που λέγεται τάξη πρέπει να ακολουθήσω διαφορετικό δρόμο για διαφορετικούς μαθητές αν θέλω να ολοκληρωθεί η παραλαβή από όλους τους και να αποτελέσει και χώρο ισοτήτων. Πέρα από μεταφορέας λοιπόν είμαι και ο πλασιέ.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΕΔΩ 

 

Εκπαιδευτικός την ώρα του μαθήματος: Η μάχη ανάμεσα στις φωνές της καρδιάς και του συστήματος

Κάθε φορά που μπαίνω στην τάξη, κουβαλάω μαζί μου δύο φωνές. Η μία είναι η φωνή της καρδιάς μου. Η άλλη η φωνή του συστήματος μέσα στο οποίο καλούμαι να διδάξω. Και οι δύο είναι δυνατές. Και τσακώνονται συνέχεια μεταξύ τους. Μέσα στο κεφάλι μου. Ποτέ δεν μιλάει μόνο η μία. Πάντα μιλάνε και οι δύο. Ταυτόχρονα!! Νιώθω την ανάγκη να σας περιγράψω τι γίνεται μέσα στο κεφάλι μου μια συνηθισμένη ώρα μαθήματος.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΕΔΩ 

 

Αδιάφοροι μαθητές: Πώς ο εκπαιδευτικός κάνει την πρώτη ρωγμή στο καβούκι τους

Σε κάθε τάξη υπάρχουν σχεδόν πάντα κάποιοι μαθητές που δεν μιλάνε. Δεν ρωτάνε. Δεν διεκδικούν το λόγο. Μοιάζουν απόντες. Είναι πράγματι αδιάφοροι; Ή μήπως απλώς δεν έχουν βρει ακόμα λόγο για να συμμετέχουν; Η ψυχολογία τους μοιάζει με αυτών που έμεναν τελευταίοι όταν μικροί χωρίζαμε ομάδες για να παίξουμε μπάλα. Νιώθουν ότι είναι ανεπιθύμητοι από τους συμμαθητές τους αλλά και από τους εκπαιδευτικούς τους. Ότι από αυτό που διαδραματίζεται στην τάξη δεν υπάρχει μερίδιο και για αυτούς. Αυτοί οι μαθητές χρειάζονται έναν νέο λόγο για να σηκώσουν το κεφάλι. Και αυτόν τον λόγο μπορεί να τους τον δώσει ένας εκπαιδευτικός που βλέπει πίσω από τη σιωπή έναν μαθητή που περιμένει να τον επιλέξουν πρώτο στο παιγνίδι της μάθησης και όχι τελευταίο.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΕΔΩ

 

Ένα σχολείο χωρίς πυξίδα: Οι παθογένειες του εκπαιδευτικού μας συστήματος

Το ελληνικό σύστημα εκπαίδευσης αποτελεί διαχρονικά αντικείμενο έντονου δημόσιου διαλόγου. Παρά τις αλλεπάλληλες μεταρρυθμίσεις, τις αλλαγές νόμων και τις εξαγγελίες «εκσυγχρονισμού», η αίσθηση ότι κάτι θεμελιώδες δεν λειτουργεί σωστά παραμένει διάχυτη. Οι παθογένειες δεν είναι αποσπασματικές· συνδέονται μεταξύ τους και συγκροτούν ένα σύστημα που μοιάζει να έχει χάσει τον προσανατολισμό του: τι σημαίνει μάθηση, ποιος είναι ο ρόλος του σχολείου και ποιον πολίτη θέλει να διαμορφώσει.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΕΔΩ

 

Ρωτήσαμε το ΑΙ τι θα φέρει το 2026 στους εκπαιδευτικούς και μείναμε εμβρόντητοι

Στο κείμενο αυτό αναφέρονται οι προβλέψεις, μήνα-μήνα, για τους εκπαιδευτικούς και την Παιδεία για το έτος 2026 από το πιο γνωστό σύστημα τεχνητής νοημοσύνης (ΑΙ), το οποίο σύμφωνα με τη στατιστική έχει πιθανότητα σωστής πρόβλεψης κατά 92%.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΕΔΩ 

 

Αν τα μάτια του εκπαιδευτικού είναι καθρέπτης, η φωνή του ποτάμι, το μυαλό του καράβι, τότε η καρδιά του τι είναι;

Μία μέρα σε ένα σχολείο οι μαθητές ενός τμήματος ζήτησαν από τον εκπαιδευτικό τους, με πραγματική απορία,  να τους εξηγήσει πώς γίνεται να αγαπάει τόσο πολύ τη διδασκαλία; Και πού στην ευχή έβρισκε κάθε μέρα αυτή την παθιασμένη διάθεση; 

Ο εκπαιδευτικός το σκέφτηκε από εδώ, το σκέφτηκε από εκεί και τελικά αποφάσισε να τους απαντήσει κάπως αλληγορικά: «Θα σας μιλήσω για τα μέρη του σώματός μου — όχι όπως τα ξέρετε, αλλά όπως τα νιώθω». Τα παιδιά παραξενεύθηκαν λιγάκι αλλά αποφάσισαν να τον ακούσουν. Ο εκπαιδευτικός το βρήκε ως ευκαιρία να κάνει το καλύτερο μάθημα της ζωής του. Μόνο που σήμερα δεν ένιωθε τη γνωστή παθιασμένη του διάθεση, ένιωθε συγκίνηση. Δεν ήθελε όμως να καταλάβουν κάτι τα παιδιά, οπότε με σταθερή φωνή άρχισε να λέει τα παρακάτω:

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΕΔΩ