Πέμπτη, 30 Νοεμβρίου 2017

Το αλατοπίπερο της διδασκαλίας: μια δόση ζήλειας των μαθητών για τον έρωτα του εκπαιδευτικού με αυτό που διδάσκει

Μιλούσα τις προάλλες με έναν πρωτοετή φοιτητή του Πανεπιστημίου και μεταξύ των άλλων τον ρώτησα τη γνώμη του για τους καθηγητές που διδάσκουν στο Πανεπιστήμιο. Μου απάντησε ότι όλοι είναι καλοί αλλά υπάρχει μια καθηγήτρια που τους καθηλώνει κάθε φορά. Στην επόμενη ερώτησή μου για το ποιο θεωρεί ότι είναι το μυστικό της εν λόγω καθηγήτριας μου είπε (αναπαράγω τα ακριβή λόγια του)  : «γιατί είναι πωρωμένη με το μάθημά της και έτσι μας πωρώνει και εμάς που την ακούμε». Το να πω ότι εξεπλάγην από την απάντηση του φοιτητή θα είναι ψέμα. Απλά επιβεβαίωσε αυτό που ήδη ήξερα: το πάθος του εκπαιδευτικού είναι μεταδοτικό στους μαθητές του.
Τα λόγια του σπουδαίου στοχαστή και φιλοσόφου Κορνήλιου Καστοριάδη κατρακυλούν με κρότο στο μυαλό μου: «Αν δεν υπάρχει έρωτας μες στην εκπαίδευση δεν υπάρχει εκπαίδευση. Εάν κάποιος κάτι μαθαίνει μέσα στο σχολείο είναι διότι, διαδοχικά, έναν καθηγητή σε κάποια τάξη - και στο πανεπιστήμιο ακόμη - τον ερωτεύεται και τον ερωτεύεται διότι βλέπει ότι αυτός ο ίδιος ο καθηγητής είναι ερωτευμένος με αυτό που διδάσκει».

Η σχέση λοιπόν των μαθητών με το μάθημα δεν είναι γραμμικώς άμεση, είναι τριγωνική. Το τελετουργικό της πραγματικής μάθησης λαμβάνει χώρα ως εξής: οι μαθητές παθιάζονται με τον εκπαιδευτικό που είναι παθιασμένος με το μάθημα και έτσι ως συνεπαγωγή οι μαθητές παθιάζονται με το μάθημα. Καταλαβαίνουμε λοιπόν ότι κατά την διάρκεια μιας αποτελεσματικής διδασκαλίας οι μαθητές παρακολουθούν ένα ζωντανό love story του εκπαιδευτικού με αυτό που διδάσκει. Και είναι αυτή η ζήλεια να θέλουν να ζήσουν και οι μαθητές κάτι παρόμοιο που τους κάνει να μαθαίνουν. Ο παθιασμένος εκπαιδευτικός προσπαθεί να κάνει τους μαθητές του να τον ζηλέψουν για κάτι που ανήκει μόνο σε αυτόν μέχρι εκείνη την στιγμή, τη γνώση. Οι μαθητές λοιπόν παθιάζονται με τη γνώση όταν ζηλεύουν τη σχέση του εκπαιδευτικού με αυτή, όταν ως δικό τους αντικείμενο του πόθου αισθανθούν εκείνο του εκπαιδευτικού.  ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ  ΕΔΩ ή ΕΔΩ ή ΕΔΩ

Πέμπτη, 9 Νοεμβρίου 2017

Είναι τρομαχτικό που οι σημερινοί νέοι δεν θέλουν να αλλάξουν τον κόσμο

Οι σημερινοί νέοι στην πλειοψηφία τους έχουν αναπτύξει κάποια χαρακτηριστικά που είναι ιδιαίτερα ανησυχητικά: μειωμένη κοινωνική αλληλεπίδραση και επικοινωνία. Μοιάζουν εγκλωβισμένοι στον στενό κύκλο των δικών τους ενδιαφερόντων. Δυσκολεύονται δηλαδή να ενδιαφερθούν για κάποιον ή κάτι αν δεν αφορά τον εαυτό τους. Ο ορίζοντας των γεγονότων τους είναι τα προσωπικά τους ενδιαφέροντα-συμφέροντα.   

Το κείμενο αυτό δεν είναι κριτική για την συμπεριφορά των νέων μας τη σύγχρονη εποχή. Θα μπορούσαμε μάλιστα να ισχυριστούμε ότι είναι ένα είδος αυτοκριτικής ημών των μεγαλυτέρων που είμαστε οι κύριοι υπεύθυνοι για αυτή την συμπεριφορά. Αν θέλουμε να κατανοήσουμε, να παρέμβουμε και όχι απλά να στιγματίσουμε τους νέους μας οφείλουμε να αντικρύσουμε το πρόβλημα κατάματα και να ψάξουμε τις αιτίες, αλλιώς θα πρόκειται για άλλη μια επανάληψη του απαράδεκτου στερεότυπου ότι «οι παλαιότερες γενιές ήταν καλύτερες από τις νεότερες». Όσο για τους νέους μας ας με συγχωρέσουν για την καταγραφή των αρνητικών στοιχείων που εγώ διακρίνω στη στάση ζωής τους και στη συμπεριφορά τους. Εννοείται ότι υπάρχουν και πολλά θετικά στοιχεία και εννοείται ότι υπάρχουν και πολλές εξαιρέσεις. Απλά θεώρησα ότι μερικές φορές είναι καλύτερα αντί να χαϊδεύουμε αυτιά, να τα τραβάμε. Ειδικά εκεί που υπάρχει ακόμα περιθώριο αλλαγής. ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΕΔΩ ή  ΕΔΩ  ή  ΕΔΩ

Τρίτη, 24 Οκτωβρίου 2017

Εκπαιδευτικέ, κάνεις τη σημαντικότερη δουλειά και θες και να αμείβεσαι;

 Η ημέρα του Εκπαιδευτικού έχει καθιερωθεί από την UNESCO να είναι η 5η Οκτώβρη εκάστου έτους. Οι ευχές δίνονται από πολλούς άλλα μοιάζουν τυπικές, ψυχρές και για δώρο ούτε κουβέντα. Από την άλλοι και εμείς οι εκπαιδευτικοί δεν έχουμε καμία διάθεση να γιορτάσουμε. Οι λόγοι είναι πολλοί. Το μόνο σίγουρο είναι ότι η ελληνική κοινωνία μπορεί πολύ εύκολα να αποθεώνει το ρόλο των εκπαιδευτικών και ταυτόχρονα να τον υποβαθμίζει τόσο πολύ. Αυτή η παράλογη σχέση της κοινωνίας με τους εκπαιδευτικούς, η τόσο γεμάτη με αντιφάσεις, είναι το αντικείμενο αυτού του κειμένου. Μια σχέση  που είναι ταυτόχρονα σχέση στοργής αλλά και σχέση οργής.
Είναι γνωστό ότι οι αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας είναι, έτσι και αλλιώς, γεμάτη αντιφάσεις. Για τα περισσότερα των θεμάτων, για τα μικρά και τα μεγάλα. Όμως το θέμα που φιγουράρει διαχρονικά στις πρώτες θέσεις ως εκείνο για το οποίο φάσκει και αντιφάσκει πιο πολύ είναι οι απόψεις της για τους εκπαιδευτικούς:
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ  ΕΔΩ  ή  ΕΔΩ  ή  ΕΔΩ 

Κυριακή, 1 Οκτωβρίου 2017

Ούτε μικρό πανεπιστήμιο, ούτε παιδική χαρά, ούτε επιχείρηση. Ένα σχολείο που είναι μόνο σχολείο

Τα τελευταία χρόνια όσον αφορά τον πολύπαθο χώρο της εκπαίδευσης επικρατεί ένας παροξυσμός μεταρρυθμίσεων, προτάσεων και διαλόγων για την παιδεία. Αν υπάρχει μια κοινή λέξη που τα χαρακτηρίζει όλα αυτά αυτή είναι σίγουρα η ατολμία. Οι εκάστοτε πολιτικές ηγεσίες του υπουργείου παιδείας, όλες ανεξαιρέτως, επιχειρούν να αλλάξουν το «γράμμα της παιδείας» αλλά καμία δεν τολμά ούτε καν να αμφισβητήσει το «πνεύμα της παιδείας». Αυτός είναι και ο λόγος που διαρκώς διαπιστώνουμε ότι «όλα τριγύρω αλλάζουνε κι όλα τα ίδια μένουν».

Αυτές λοιπόν οι προτάσεις για αλλαγές στο χώρο της Παιδείας, όπως η πρόσφατη πρόταση «Γαβρόγλου» για το Νέο Λύκειο καθώς και οι πρόσφατες δηλώσεις στη ΔΕΘ του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης κου Κ. Μητσοτάκη σχετικά με το σχολείο-επιχείρηση που ονειρεύεται,  αποδεικνύουν ένα πράγμα: ότι το σχολείο χρησιμοποιείται ως οτιδήποτε άλλο πέρα από αυτό που θα έπρεπε εξ ορισμού να είναι. Χρησιμοποιείται είτε ως χώρος πειραμάτων ,με τους μαθητές να παίζουν το ρόλο των πειραματόζωων, είτε ως χώρος που εκτελούνται οικονομικά συμβόλαια. Ένα σχολείο που έχει έναν καθαρά μορφωτικό ρόλο, απαλλαγμένο από όλα αυτά τα ζιζάνια που το πνίγουν, είναι το ζητούμενο. Ένα σχολείο που είναι μόνο σχολείο….
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΕΔΩ ή  ΕΔΩ ή ΕΔΩ

Σάββατο, 2 Σεπτεμβρίου 2017

Το Λύκειο γίνεται φροντιστήριο λίγα αλλά εξάωρα μαθήματα, πιο πολλές εξετάσεις, μείωση ειδικοτήτων, ελαστικές συνθήκες εργασίας

Πριν από ελάχιστες μέρες έγινε παρουσίαση των τελικών προτάσεων του υπουργείου Παιδείας για το «Νέο Λύκειο». Είναι φανερό ότι το υπουργείο «τσιμπάει» σε μια παράλογη και μακροχρόνια  αντιπαράθεση φροντιστηρίου – σχολείου.

Είναι γνωστό ότι ένα μεγάλο μέρος της ελληνικής κοινωνίας κατηγορεί το Λύκειο ότι δεν προετοιμάζει επαρκώς τους μαθητές για τις εισαγωγικές εξετάσεις οπότε και οι οικογένειες είναι αναγκασμένες να προστρέχουν στα φροντιστήρια για να καλύψουν το κενό αυτό. Οι ιθύνοντες του υπουργείου Παιδείας υπέπεσαν στο ολέθριο σφάλμα να θεωρήσουν την παραπαιδεία ως την αιτία της απαξίωσης του Λυκείου ενώ στην πραγματικότητα είναι μόνο ένα από τα συμπτώματα. Τώρα λοιπόν αντί να αντιμετωπίζουν την αιτία προσπαθούν απεγνωσμένα να «νικήσουν» το σύμπτωμα. Και ποια είναι η λύση που προτείνει το υπουργείο ώστε να χαϊδέψει τα ώτα των γονέων που βάζουν βαθιά το χέρι στην τσέπη; «Θα κάνουμε το σχολείο φροντιστήριο». Πως θα γίνει αυτό; Μα, κοπιάροντας τις πρακτικές των φροντιστηρίων. Αναλυτικά : ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΕΔΩ ή ΕΔΩ ή  ΕΔΩ

Δευτέρα, 28 Αυγούστου 2017

Θα ψαλιδίσουν μαθήματα ορίζοντάς τα ως «επιλογής» (και ακολουθώντας το παράδειγμα της 2ης ξένης γλώσσας)

Το κείμενο αυτό δεν είναι ειδικό, που αφορά δηλαδή κατά κύριο λόγο τους κλάδους των καθηγητών Γαλλικών και Γερμανικών που είναι επιφορτισμένοι  με τη διδασκαλία της 2ης ξένης γλώσσας (ως μάθημα επιλογής) στην πρωτοβάθμια και στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Αφορά όλους τους κλάδους και χρησιμοποιεί τη 2η ξένη γλώσσα ως παράδειγμα με εμφανή πλέον την πιθανότητα να γενικευθεί και στα άλλα μαθήματα.   
ΘΕΣ ΝΑ ΚΟΨΕΙΣ ΩΡΕΣ ΣΕ ΕΝΑ ΜΑΘΗΜΑ; ΟΡΙΣΕ ΤΟ ΩΣ «ΕΠΙΛΟΓΗΣ» ΜΕ ΠΟΛΛΕΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ

Δεν μου αρέσει να κινδυνολογώ αλλά αν ρίξετε μια ματιά στις προτάσεις του υπουργείου Παιδείας για το νέο Λύκειο όπου τα  μαθήματα στη Β΄ και στη Γ΄ Λυκείου θα είναι πολύ λιγότερα και όπου τα περισσότερα από αυτά θα είναι μαθήματα επιλογής θα καταλάβετε τι εννοώ. Βλέπετε, ένας πολύ πειστικός τρόπος για να εξοικονομείς θέσεις καθηγητών είναι να ορίζεις τα μαθήματα ως επιλεγόμενα και να λες: «λυπάμαι δεν σχηματίστηκε τμήμα» μετατοπίζοντας την ευθύνη στους μαθητές που δεν επέλεξαν το μάθημα και τις συνέπειες στους καθηγητές που απλά στάθηκαν άτυχοι. Ένας τρόπος διαχείρισης του εκπαιδευτικού προσωπικού είναι να δίνεται στους μαθητές η δυνατότητα επιλογής των μαθημάτων που θέλουν να διδαχθούν ενώ ταυτόχρονα η επιλογή τους αυτή ( βάζοντας ένα σωρό προϋποθέσεις σχηματισμού τμήματος) να μεθοδεύεται, ώστε κάποια τμήματα να παραγεμίζουν και κάποια άλλα να μην πιάνουν το όριο σχηματισμού. Αυτό πρακτικά σημαίνει σχηματισμό πολύ λιγότερων τμημάτων και ψαλίδιση πολλών θέσεων καθηγητών. Πρόκειται για μια ακόμα λογιστικού τύπου τεχνική στα πλαίσια του «εξορθολογισμού». Εξάλλου είναι πλέον κοινό μυστικό ότι στην προσπάθεια εξοικονόμησης πόρων το υπουργείο Παιδείας δεν έχει κανένα πρόβλημα να υποβαθμίζει την ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης.  
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΕΔΩ  ή  ΕΔΩ  ή  ΕΔΩ

Τρίτη, 1 Αυγούστου 2017

Οι Πανελλαδικές αρκεί που είναι αδιάβλητες και ας έχουν έλλειμμα αντικειμενικότητας, αξιοπιστίας, διακριτότητας και εγκυρότητας

Οι υποστηρικτές της άποψης ότι οι Πανελλαδικές εξετάσεις πρέπει να εξακολουθήσουν να είναι το απόλυτο κριτήριο εισαγωγής των μαθητών στην τριτοβάθμια εκπαίδευση στηρίζουν την επιχειρηματολογία τους κυρίως στο ότι είναι αδιάβλητες (υπό την έννοια ότι δεν υπάρχει περιθώριο παράνομης πράξης όπως διαρροής των θεμάτων, αντιγραφής από μαθητές κατά την εξέταση, εύνοιας κατά την βαθμολόγηση των γραπτών κ.λ.π). Έχουν όμως ποτέ αναρωτηθεί ότι ο υπερτονισμός αυτής της ιδιότητας (αδιάβλητες) είναι έμμεσος υπαινιγμός ότι εμείς οι Έλληνες είμαστε τόσο διεφθαρμένοι που το μόνο που έχει σημασία όσον αφορά τις εισαγωγικές εξετάσεις είναι η ύπαρξη ενός αδιάβλητου συστήματος, γιατί αλλιώς είναι πολύ πιθανό να λάβουν χώρα παράνομες πράξεις για να ευνοηθούν κάποιοι μαθητές έναντι άλλων; Ακριβώς το ίδιο σκεπτικό εκφράζουν και στην αντίρρηση τους να μετράει και ο βαθμός των καθηγητών του σχολείου στα μόρια εισαγωγής, κάτι που παρεμπιπτόντως εφαρμόζεται στην συντριπτική πλειοψηφία όλων των υπόλοιπων χωρών. «Αν μετράει ο βαθμός των καθηγητών του σχολείου τότε θα αρχίσουν οι πιέσεις και τα λαδώματα» υποστηρίζουν. Αυτό όμως είναι ή δεν είναι κατάφωρη κατηγορία εναντίον του συνόλου των καθηγητών αλλά και των γονέων;

Με αυτόν τον τρόπο λοιπόν δημιουργείται ένα κλίμα του τύπου «μη τυχόν καταργήσουμε τις Πανελλαδικές εξετάσεις γιατί δεν υπάρχει κανένα άλλο σύστημα τόσο διαφανές». Το σκεπτικό όμως αυτό τελικά παίρνει την μορφή εκβιαστικού διλήμματος που έχει ως αποτέλεσμα να μην τίθεται κανένα θέμα αμφισβήτησης των Πανελλαδικών εξετάσεων ακόμα και αν δεν πληρείται κανένα από τα χαρακτηριστικά που οφείλει να έχει μια καλή αξιολόγηση: η αντικειμενικότητα, η εγκυρότητα, η διακριτότητα και η αξιοπιστία. Στο παρακάτω κείμενο παρουσιάζονται μερικές αληθινές ιστορίες μαθητών-υποψηφίων Πανελλαδικών εξετάσεων οι οποίες ενισχύουν την άποψη ότι οι Πανελλαδικές εξετάσεις δεν ικανοποιούν σχεδόν καμία προϋπόθεση μιας καλής αξιολόγησης. ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ ΕΔΩ ή ΕΔΩ  ή ΕΔΩ